Ιεραποστολικό κλιμάκιο Μαντανίτσι Κάτω Ιταλίας

Στην Κάτω Ιταλία, που υπάγεται στην Ι. Μητρόπολη Ιταλίας από το 1991, η Ορθοδοξία ξαναζωντανεύει και μεγάλες ενορίες δημιουργούνται σε πόλεις όπου η ελληνορθόδοξη – βυζαντινή παράδοση «κοιμόταν» επί 1.000 χρόνια.

Σήμερα με τη χάρη του Θεού η Ορθοδοξία αναγεννιέται στις περιοχές της Κάτω Ιταλίας, στην Καλαβρία, την Απουλία και την Σικελία, που κάποτε αποτελούσαν ακμαίες εμπορικές ελληνικές αποικίες, επαρχίες της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και στρατηγικές περιφέρειες της κραταιάς Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Οι πολλές όμως καταστροφές και οι αλλεπάλληλοι κατακτητές, οδήγησαν την περιοχή σε μια μακρά περίοδο παρακμής και την τελική υπαγωγή της στην παπική κυριαρχία. Τότε ερήμωσαν οι Ορθόδοξες βυζαντινές Εκκλησίες και έκλεισαν όλα τα Μοναστήρια, στα οποία έζησαν οι δεκάδες Άγιοι της Καλαβρίας και της Σικελίας, ο Άγιος Ηλίας ο Σικελιώτης, ο Άγιος Ηλίας ο Σπηλαιώτης, ο Άγιος Φαντίνος, ο Όσιος Φιλάρετος ο Κηπουρός, ο Όσιος Ιωάννης ο Θεριστής, ο Άγιος Νίκων Ταυρομενίου, ο Άγιος Λέων Επίσκοπος Κατάνης, ο Άγιος Παγκράτιος Επίσκοπος Ταυρομενίου, ο Άγιος Νείλος και ο Άγιος Βαρθολομαίος.

Η αναγέννηση και η ανάδειξη του Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας στην περιοχή ξεκίνησαν από τον ευσεβή πόθο ορισμένων Καλαβρών, που ήρθαν σε επαφή με το Άγιον Όρος και την Ελλάδα. Έτσι από το 1994 οι Ορθόδοξοι Έλληνες ιερείς και οι Αγιορείτες μοναχοί με την άδεια του Αρχιεπισκόπου Ιταλίας κ. Γενναδίου και τις ευλογίες του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου εγκαταστάθηκαν στην περιοχή της Κάτω Ιταλίας και επιτελούν έκτοτε θαυμάσιο έργο.

Οι πρώτες προσπάθειες είχαν γίνει από τον Λαυριώτη μοναχό Κοσμά, που κατά την διάρκεια των σπουδών του στη Ρώμη γνωρίστηκε με τον Ιταλό καθηγητή του ρωμαϊκού και βυζαντινού δικαίου της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κατάντζαρο Giorgio Barone-Adesi από την Καλαβρία, που είχε βαφτιστεί ορθόδοξος. Αυτός του μετέδωσε τον καημό και τον πόνο για τη βυζαντινή Καλαβρία και έτσι το φθινόπωρο του 1994 μετακόμισε στην ερειπωμένη τότε Ιερά Μονή Οσίου Ιωάννη του Θεριστή στη Βόρεια Καλαβρία με όραμα να δημιουργήσει ένα Πνευματικό Κέντρο Διαλόγου μεταξύ Ανατολής και Δύσης.

Παράλληλα, ο καθηγητής Giorgio Barone-Adesi εκάρη μοναχός της Ι. Μονής Βατοπεδίου του Αγ. Όρους και χειροτονήθηκε Αρχιμανδρίτης. Είναι ο πρώην Γενικός Αρχιερατικός Επίτροπος Καλαβρίας και Σικελίας Αρχιμ. π. Νείλος Βατοπεδινός, που μαζί με άλλους μοναχούς από τα Βαλκάνια και την Ρωσία αγωνίζεται για την διαφύλαξη των βυζαντινών μνημείων της περιοχής. Σήμερα η παρουσία των Ορθοδόξων μοναχών στη Νότιο Ιταλία δεν εκτελεί χρέη συντηρητή ή φύλακα των Ιερών αυτών προσκυνημάτων, αλλά εξυπηρετεί τις λατρευτικές ανάγκες των χιλιάδων πιστών (Ορθόδοξοι από τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, Έλληνες φοιτητές κ.ά.) και ασκεί εκτεταμένη ιεραποστολική δραστηριότητα στις εκεί περιοχές.

Όταν τον Μάρτιο του 2001 επισκέφθηκε την Μεγάλη Ελλάδα η Α.Θ.Π. ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος έγινε δεκτός με εκδηλώσεις ενθουσιασμού από τις αρχές του τόπου και από τον ευσεβή λαό, παρόλο που δεν είναι ακόμη....Ορθόδοξος. Με δάκρυα στα μάτια οι γριούλες ψιθύριζαν μεταξύ τους: «Ήρτε ο πρωτοπαπάς εις το χωρίον μας».

Στη Σεμινάρα της Καλαβρίας ένας γιατρός, ο Σάντο Τζιουφρέ, που δηλώνει άθεος παρότι γεννήθηκε καθολικός, είναι ο Δήμαρχος και στο κτήμα του έκτισε σε ανάμνηση της πρώην βασιλικής Μονής τον Ιερό Ναό των Οσίων Ηλιού και Φιλαρέτου, που τον θεμέλιο λίθο του έβαλε τον Ιούλιο του 2001 ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος και οι εργασίες του ολοκληρώθηκαν το 2003. Παράλληλα την εξοχική του οικία την ανακαίνισε με σκοπό να δημιουργηθεί εκεί ένα Πνευματικό Κέντρο. Τον εσωτερικό εξοπλισμό και τον διάκοσμο του Ιερού Ναού ανέλαβε ο Ιεραποστολικός μας Σύνδεσμος διαθέτοντας συνολικά το ποσό των 96.400 ευρώ.

Η δράση αυτή της Εκκλησίας μας έχει εντυπωσιάσει τους καθολικούς, που έχουν αρχίσει να βλέπουν διαφορετικά την Ορθοδοξία, στηρίζοντας μάλιστα κάθε προσπάθεια. Στην πόλη Vibo Valentia ο Δήμος παραχώρησε ένα οικόπεδο δυο στρεμμάτων για την ανέγερση Ι. Ναού και παρόμοια κίνηση έχει γίνει και στην πόλη Κοσέντζα. Στην πόλη Πάλμε ένας φιλέλληνας κάτοικος έκτισε στο περιβόλι του ένα μικρό εξωκκλήσι του Αγ. Βλασίου και το παραχώρησε στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Στα κτίρια ενός παλαιού σιδηροδρομικού σταθμού ιδρύθηκε Ι. Μονή του Αγ. Ηλία του Σπηλαιώτη στα ερείπια ομώνυμης αρχαίας Μονής.

Στο μεγαλύτερο νησί της Μεσογείου, την Σικελία, η ελληνική παρουσία έχει ιστορία 2.500 χρόνων. Ο Δήμος Μαντανίτσι της Καλαβρίας διασώζει σήμερα ένα αξιόλογο μνημείο του 11ου μ. Χ. αιώνα, την Ιερά Μονή Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, που μετά την πολύχρονη εγκατάλειψή της και τις απόπειρες μετατροπής της σε ξενοδοχείο από εκεί Δήμαρχο, παραχωρήθηκε τελικά στους Ορθοδόξους και ανακαινισμένη εγκαινιάστηκε τον Νοέμβριο του 2005 από τον Μητροπολίτη Ιταλίας κ. Γεννάδιο. Στον ίδιο μάλιστα χώρο ιδρύθηκε το Πανορθόδοξο Ινστιτούτο Μελετών «Άγιος Νικηφόρος ο μονάζων» και λειτουργεί παράλληλα Φιλανθρωπικό Κέντρο Ορθοδόξων Μεταναστών.

Ο εγκαταλελειμμένος Ι. Ναός Αγ. Νικολάου του εν Στύλω, κοντά στην Ι. Μονή Αγ. Ιωάννου Θεριστή, παραχωρήθηκε στους Ορθόδοξους από τον εκεί Δήμο και απαιτούνται μελέτες και χρήματα για την αναστήλωσή του.

Στην πόλη του Ροσσάνο υπάρχει διάθεση εκ μέρους των τοπικών αρχών να παραχωρήσουν την περίφημη Ι. Μονή Πατέρων (του 10ου αι.) και τον βυζαντινό Ι. Ναό Αγ. Μάρκου που χρήζει συντήρησης και κατάλληλου λειτουργικού εξοπλισμού. Ανακαινίσεις και λειτουργικός εξοπλισμός απαιτούνται και για τους Ι. Ναούς Αγ. Λέοντος Κατάνης (του 18ου αι.), Αγ. Φιλουμένης (του 10ου αι.) στην Αγ. Σεβερίνα  και Αγ. Ιωάννου Χρυσοστόμου (του 11ου αι.) στον Ιέρακα. Ανάγκες παραχώρησης, ενοικίασης ή και αγοράς Ι. Ναού υπάρχουν στις πόλεις Παλέρμο, Συρακούσες, Ακράγα, Μεσσήνη και Ρήγιο αλλά και στα ελληνόφωνα χωριά Ασπρομόντε και Λέτσε.

Στα κέντρα σπουδών της Αγ. Σεβερίνα, Μπίβοντζι, Μαντανίτσι και Ροσσάνο διδάσκεται βυζαντινή μουσική, αγιογραφία και ελληνική γλώσσα και πραγματοποιούνται σεμινάρια κατηχήσεως και μελέτης της Ορθοδοξίας, ενώ παράλληλα μεταφράζονται στα ιταλικά διάφορα βιβλία και φυλλάδια. Οι Ι. Ναοί, οι ενορίες, τα Μοναστήρια και τα λοιπά ιδρύματα υπάρχουν και απαιτούν ανακαινίσεις, αλλά χρειάζεται και το έμψυχο δυναμικό (μοναχοί, κληρικοί και λαϊκοί) για να τα αξιοποιήσουν.  

Το χρέος μας απέναντι στη Ρωμιοσύνη της Μεγάλης Ελλάδας είναι μεγάλο.